ساخت دستگاه نواربر ورق (Slitting Machine) یکی از پروژههای فنی و صنعتی مهم در حوزهی فلزکاری و تولید ورقهای فلزی است. در ادامه بهصورت جامع توضیح میدهم که دستگاه نواربر چیست، چه اجزایی دارد، چطور ساخته میشود، و چه نکاتی باید در طراحی آن رعایت شود.
🔧 تعریف دستگاه نواربر ورق
دستگاه نواربر ورق برای برش ورقهای فلزی به نوارهای باریکتر استفاده میشود. به عنوان مثال، ورق فولادی با عرض ۱ متر میتواند به چند نوار ۱۰، ۲۰ یا ۳۰ سانتیمتری تبدیل شود.
این دستگاهها در صنایع تولید لوله، پروفیل، تابلو برق، قطعهسازی، خودروسازی و بستهبندی فلزی کاربرد فراوانی دارند.
⚙️ اجزای اصلی دستگاه نواربر
- سیستم بازکن (Uncoiler):
- رول ورق را نگه میدارد و باز میکند.
- باید دارای سیستم کنترل تنش (Tension Control) باشد تا ورق پاره یا چروک نشود.
- سیستم تغذیه و هدایت ورق:
- ورق را صاف و در مسیر برش هدایت میکند.
- معمولاً شامل غلطکهای هدایت و صافکننده (Leveler Rollers) است.
- واحد برش (Slitting Head):
- شامل تیغههای دایرهای فولادی سختکاری شده است.
- تیغهها به صورت جفت (بالایی و پایینی) روی شفت نصب میشوند و با چرخش همزمان، ورق را میبرند.
- سیستم جداکننده (Separator):
- نوارهای بریدهشده را از هم جدا نگه میدارد تا روی هم نیفتند.
- سیستم جمعکن (Recoiler):
- نوارهای بریدهشده را دوباره بهصورت رول جمع میکند.
- سیستم کنترل الکتریکی و PLC:
- برای کنترل سرعت، هماهنگی شفتها، تنش، و ایمنی دستگاه استفاده میشود.
🧩 مراحل طراحی و ساخت دستگاه نواربر
- تعیین مشخصات فنی:
- عرض ورق: مثلاً 1000 یا 1250 میلیمتر
- ضخامت ورق: مثلاً 0.2 تا 3 میلیمتر
- جنس ورق: فولاد، استیل، آلومینیوم و...
- سرعت خط: بر حسب متر بر دقیقه
- طراحی مکانیکی در نرمافزارهایی مثل SolidWorks یا AutoCAD:
- طراحی فریم، شفتها، رولها، تیغهها و سیستم انتقال نیرو
- محاسبهی گشتاور موتور و سرعت دورانی شفتها
- انتخاب موتور و سیستم انتقال نیرو:
- معمولاً از موتورهای الکتریکی با گیربکس استفاده میشود
- کنترل با اینورتر یا سروو موتور برای تنظیم سرعت دقیق
- ساخت فریم و اجزای مکانیکی:
- فریم معمولاً از پروفیل فولادی سنگین (مثل IPE یا ناودانی صنعتی) ساخته میشود
- شفتها از فولاد CK45 یا MO40 سختکاری شده تولید میشوند
- مونتاژ تیغهها و سیستم برش:
- تیغهها از فولاد ابزار (D2 یا H13) با دقت بالا تراشکاری و سنگزنی میشوند
- فاصلهی بین تیغهها (Clearance) باید دقیق تنظیم شود
- نصب سیستم کنترل:
- استفاده از PLC برای هماهنگی بخشها (بازکننده، برش، جمعکننده)
- سنسورها برای کنترل موقعیت ورق و سرعت
- تست و کالیبراسیون دستگاه:
- تنظیم تنش ورق، فاصله تیغهها، و سرعتهای همزمان
- بررسی کیفیت برش و جمع شدن نوارها
⚡ نکات مهم در ساخت دستگاه نواربر
- انتخاب تیغه مناسب برای جنس ورق (مثلاً تیغه HSS برای استیل)
- تنظیم دقیق فاصله برش برای جلوگیری از پلیسه
- استفاده از سیستم ایمنی اضطراری (Emergency Stop)
- روانکاری مناسب یاتاقانها و تیغهها
- بالانس دینامیکی شفتها برای جلوگیری از لرزش در سرعت بالا