آیا تا به حال به این فکر کردهاید که در صورت وقوع یک بحران بینالمللی ناگهانی، ذخایر غذایی موجود در انبارهای کشور تا چند روز پاسخگوی نیاز جامعه خواهند بود؟ امنیت غذایی فراتر از یک واژه اقتصادی، یکی از مهمترین ارکان امنیت ملی است. امروز، نوسانات بازار، معوقات ارزی و افزایش هزینههای گمرکی، تابآوری زنجیره تامین کالاهای اساسی کشور را به شدت هدف قرار دادهاند. با خواندن این خبر، شما درک عمیقی از چالشهای پنهان زنجیره تامین کالاهای اساسی خواهید داشت و یاد میگیرید چگونه آن را در زندگی و کار خود بهکار بگیرید.
بحرانهای ژئوپلیتیک و زنگ خطر برای زنجیره تامین کالاهای اساسی
قنبر حسامی، عضو انجمن واردکنندگان برنج، در گفتوگو با خبرنگار رسانه اوکی صنعت با تاکید بر اینکه جنگهای نوین در جبهههای پنهان اقتصادی و تامین غذا رخ میدهند، اظهار داشت: یکی از بزرگترین نقاط قوت کشور در جریان تنشهای اخیر، مدیریت نسبی تامین کالا و حفظ ذخایر راهبردی بود. با این حال، افزایش مستمر هزینههای حملونقل بینالمللی، زنجیره تامین کالاهای اساسی را با چالشهای جدی مواجه کرده و حاشیه سود صنایع غذایی را کاهش داده است که این امر فشار نهایی را به سفره مصرفکنندگان منتقل میکند.
تغییر الگوی مصرف؛ حرکت به سمت اقلام اقتصادیتر
کاهش قدرت خرید خانوارها اثر مستقیمی بر الگوی مصرف گذاشته است. حسامی با اشاره به این تغییرات توضیح داد که گرانی برنج داخلی و خارجی، مردم را به سمت محصولات اقتصادیتر سوق داده است. همچنین، افزایش قیمت پروتئین و گوشت باعث شده تا سهم حبوبات در سبد غذایی خانوارها افزایش یابد. این تغییرات لزوم برنامهریزی دقیقتر برای تامین پایدار نهادهها و محصولات غذایی را نشان میدهد.
معوقات ارزی ۱۷ ماهه؛ مانع بزرگ پیش روی زنجیره تامین کالاهای اساسی
بدقولیهای بانکی و کاهش اعتبار بینالمللی تجار
یکی از جدیترین چالشهایی که فعالان بخش خصوصی با آن دستوپنجه نرم میکنند، عدم پرداخت معوقات ارزی پس از حذف ارز ترجیحی است. واردکنندگانی که کالاها را با قیمت مصوب دولتی توزیع کردهاند، اکنون پس از گذشت ۱۷ ماه هنوز مابهالتفاوت ارزی خود را دریافت نکردهاند. این موضوع نه تنها توان مالی آنها را برای واردات مجدد کاهش داده، بلکه اعتبار تجاری ایران را در بازارهای بینالمللی خدشهدار ساخته است.
نظارتهای غیرکارشناسی؛ مانعی دیگر بر سر راه زنجیره تامین
عضو انجمن واردکنندگان برنج به چالشهای نظارتی اشاره کرد و گفت: فرایندهای نظارتی و بازرسی انبارها گاهی به شکل غیرمتعارف و بدون بررسیهای کارشناسی دقیق انجام میشود. توقیفهای طولانیمدت به بهانههای مختلف، ریسک فساد کالاها در انبارها را افزایش داده و مانع از عرضه به موقع آنها به بازار مصرف میشود که این امر خود عامل افزایش قیمتهاست.
راهکارهای عملی برای افزایش تابآوری زنجیره تامین کالاهای اساسی
برای برونرفت از بحران فعلی و تقویت امنیت غذایی، اجرای راهکارهای زیر پیشنهاد میشود:
- کاهش هزینههای گمرکی: در حال حاضر هزینه گمرکی هر کیلوگرم برنج حدود ۴۰ هزار تومان است که تعدیل آن به کنترل قیمتها کمک شایانی میکند.
- تسهیل صدور مجوزها: کاهش بوروکراسیهای مربوط به استاندارد، بهداشت و تسهیل در اخذ ضمانتنامهها.
- تسویه فوری مطالبات ارزی: بازگرداندن نقدینگی به تجار برای تداوم بدون وقفه جریان واردات.
جمعبندی و نتیجهگیری
حفظ پایداری زنجیره تامین کالاهای اساسی نیازمند تعامل هوشمندانه دولت با فعالان بخش خصوصی است. بدون حل چالشهایی نظیر معوقات ارزی و تعرفههای سنگین گمرکی، حفظ ذخایر استراتژیک ناممکن خواهد بود. امشب یکی از راهکارهایی که در این مطلب در خصوص بهینهسازی منابع و مدیریت زنجیره ارزش مطرح شد را در کسبوکار یا برنامهریزی مالی خود بررسی کرده و فردا نتایج آن را ارزیابی کنید.
لینکهای مهم اوکی صنعت