آیا آزاد شدن ۱۲ میلیارد دلار از داراییهای مسدود شده کشور میتواند قفل واردات مستقیم و بدون واسطه کالاهای اساسی را بشکند؟ این سوالی است که پس از توافق ۱۴ بندی اخیر میان ایران و آمریکا، ذهن فعالان اقتصادی و عموم مردم را به خود مشغول کرده است. دغدغه اصلی امروز نه فقط یک بازی سیاسی، بلکه سفره مردم و هزینه تمامشده نهادههای دامی و غلات برای صنایع غذایی و کشاورزی است. تحریمها سالهاست هزینههای سنگینی را به عنوان واسطهگری به اقتصاد کشور تحمیل کردهاند و حالا این داراییها فرصتی جدید برای اصلاح این روند به شمار میروند.
با خواندن این خبر، شما درک عمیقی از نحوه هزینهکرد دلارهای بلوکه شده ایران در بازار بینالمللی خواهید داشت و یاد میگیرید چگونه این تحول مالی بر ساختار رقابتی بازار تامین کالاهای اساسی اثر میگذارد.
مسیر پیشروی دلارهای بلوکه شده ایران؛ گزینههای وارداتی روی میز
بر اساس گزارشهای واصله به رسانه اقتصادی اوکی صنعت، بررسیها نشان میدهد مساله اصلی در تجارت بینالمللی ایران، انتخاب میان آمریکا و سایر کشورها نیست؛ بلکه فراهم شدن امکان خرید مستقیم از تولیدکنندگان جهانی، حذف واسطههای مالی و شکلگیری رقابت واقعی در بازار تامین کالاهای اساسی است. تخصیص ۶ میلیارد دلار از منابع مالی آزاد شده ایران برای خرید دارو و مواد غذایی، با تاکید بر واردات سویا، ذرت و گندم از آمریکا، به عنوان یک گزینه جدی روی میز قرار گرفته است.
رئیس کل بانک مرکزی ایران اعلام کرده است که در گام نخست، ۱۲ میلیارد دلار از داراییهای مسدود شده ایران آزاد خواهد شد که نیمی از آن (۶ میلیارد دلار) برای واردات کالاهای اساسی و دارو اختصاص مییابد و نیمی دیگر با چنین محدودیتهایی مواجه نیست. ایران نهادهها و محصولات کشاورزی مورد نیاز خود را بر اساس معیارهای رقابتی، قیمت و کیفیت از هر منبع مناسب در بازار جهانی تامین خواهد کرد.
بررسی آمارهای رسمی گمرک در ۱۰ ماه نخست سال ۱۴۰۴ نشاندهنده ابعاد عظیم نیاز کشور به این کالاهاست:
- سویا: واردات ۳.۸ میلیون تن
- ذرت: واردات ۹ میلیون تن
- گندم: واردات ۲.۷ میلیون تن
حذف واسطهها و بازگشت به بازار رقابتی با داراییهای آزادشده
امارت متحده عربی در سالهای گذشته بیشترین سهم را در واسطهگری واردات این محصولات به ایران داشته است؛ نقشی که به دلیل محدودیتهای نقلوانتقال مالی و تحریمها شکل گرفته و منشأ واقعی کالاها را غیرشفاف کرده بود. کشورهای برزیل، آرژانتین و روسیه همواره از تامینکنندگان اصلی غلات ایران بودهاند، اما ورود احتمالی غلات آمریکایی میتواند موازنه قدرت را تغییر دهد.
فرصتی برای خرید رقابتیتر در بخش کشاورزی و دامپروری
کارشناسان بخش خصوصی معتقدند ورود غلات از آمریکا در صورت رفع تحریمها، فرصتی بینظیر برای تامین رقابتیتر نیازهای کشاورزی و دامی کشور خواهد بود. افزایش تعداد تامینکنندگان بزرگ جهانی به معنای شکستن انحصارهای پنهان و کاهش هزینههای تمامشده خرید برای تجار ایرانی است.
ملاحظات فنی و زمانبندی اجرای واردات مستقیم
با این حال، فعالان بازار یادآور میشوند که ورود غلات از مبادی جدید مانند آمریکا مستلزم طی شدن مراحل فنی، بررسیهای بهداشت و قرنطینهای است و این فرآیند به سرعت امکانپذیر نخواهد بود. در نهایت، قیمتهای جهانی شفاف است و بازرگانان ایرانی صرفاً بر اساس صرفه اقتصادی و کیفیت تصمیمگیری خواهند کرد.
آینده بازار کالاهای اساسی پس از آزادسازی دلارهای بلوکه شده ایران
آزادسازی داراییهای ارزی ایران نه تنها بار مالی سنگینی را از دوش زنجیره تامین کالاهای اساسی برمیدارد، بلکه با هموار کردن مسیر مذاکرات بانکی و حذف واسطههایی نظیر امارات، هزینههای حملونقل و نقلوانتقال پول را به شکل ملموسی کاهش میدهد. این امر در میانمدت به سود مصرفکننده نهایی و ثبات بازار داخلی تمام خواهد شد.
فعالان اقتصادی و تجار فعال در حوزه زنجیره تامین مواد غذایی باید از امروز سناریوهای زنجیره تامین خود را بر اساس بازارهای رقابتی جدید بازنویسی کنند. امشب یکی از مسیرهای پیشنهادی برای تامین مستقیم کالا را ارزیابی کنید و فردا با شرکای تجاری خود درباره پتانسیلهای جدید همکاری و کاهش هزینهها گفتگو نمایید.
لینکهای مهم اوکی صنعت