همزمان با فرارسیدن سرمای طاقتفرسای زمستان، نیاز به گرمایش در خانههای سراسر اروپا به اوج خود میرسد. اما در این میان، سایه سنگین قبضهای سرسامآور انرژی، آرامش را از بسیاری از شهروندان این قاره ربوده است. هزینه گرم نگه داشتن خانهها در کشورهای اروپایی به هیچ وجه یکسان نیست و تفاوتها گاهی حیرتآور است.
جنگ اوکراین و روسیه همچنان به عنوان یک کاتالیزور اصلی، بازارهای انرژی اروپا را تحت تأثیر قرار داده است. در کنار این بحران، تفاوت در سیاستهای ملی، ترکیب منابع انرژی و سیستمهای تعرفهای، شکاف عمیقی میان ارزانترین و گرانترین کشورهای اروپایی در زمینه قیمت انرژی ایجاد کرده است. این نوسانات، تنها یک عدد روی قبض نیستند؛ آنها بر زندگی روزمره، صنعت و حتی سلامت روان افراد تأثیر مستقیم میگذارند. با خواندن این خبر، شما درک عمیقی از نوسانات قیمت انرژی در اروپا و عوامل موثر بر آن خواهید داشت و میتوانید تأثیر آن بر صنایع و زندگی روزمره را بهتر ارزیابی کنید.
گرانی برق در اروپا: از ترکیه تا آلمان، یک شکاف عمیق
آلمان در صدر گرانترینها، ترکیه در کف ارزانترینها
بر اساس آمار یورواستات، در نیمه اول سال ۲۰۲۵، قیمت برق برای خانوارهای اروپایی از ۶.۲ یورو به ازای هر ۱۰۰ کیلووات ساعت در ترکیه تا ۳۸.۴ یورو در آلمان متغیر بوده است. این ارقام نشاندهنده یک تفاوت فاحش است که دغدغههای اقتصادی بسیاری را به دنبال دارد. میانگین قیمت برای ۳۸ کشور اروپایی، شامل اعضای اتحادیه اروپا، کشورهای نامزد و کشورهای عضو انجمن تجارت آزاد اروپا، ۲۸.۷ یورو ثبت شده است.
اروپا غربی بالاترین قیمتهای اسمی را به خود اختصاص داده است. پس از آلمان، بلژیک با ۳۵.۷ یورو و دانمارک با ۳۴.۹ یورو، با اختلاف کمی در رتبههای بعدی گرانترینها قرار دارند. در ایتالیا، ایرلند و چک نیز قیمتها از ۳۰ یورو فراتر رفتهاند. در نقطه مقابل، اکثر کشورهای اروپای شرقی و کشورهای نامزد عضویت در اتحادیه اروپا، نرخهای بسیار پایینتری را گزارش کردهاند.
- هزینه برق در کشورهایی مانند ترکیه، گرجستان، کوزوو، بوسنی و هرزگوین و مونتهنگرو کمتر از ۱۰ یورو به ازای هر ۱۰۰ کیلووات ساعت است.
- در میان اعضای اتحادیه اروپا، مجارستان با ۱۰.۴ یورو، کمترین قیمت برق را داشته است، در حالی که اسپانیا (۲۶.۱ یورو) و فرانسه (۲۶.۶ یورو) همچنان پایینتر از میانگین اتحادیه اروپا قرار گرفتند.
کارشناسان شرکت مشاوره VaasaETT معتقدند که این تفاوتها بازتابدهنده عواملی مانند سبد انرژی ملی هر کشور، استراتژیهای تامینکنندگان، یارانههای متقابل و ساختارهای تعرفهای متنوع هستند.
نوسانات چشمگیر در قیمت برق؛ مولداوی و ترکیه پیشتاز افزایش
در حالی که قیمت برق در بسیاری از کشورها نسبتاً ثابت مانده و بین نیمه اول سال ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، کمتر از ۱۰ درصد تغییر کرده است، اما برخی کشورها شاهد نوسانات قابل توجهی در ارزهای ملی خود بودهاند. در این میان، مولداوی و ترکیه با افزایش بیش از ۵۰ درصدی، متمایز بودهاند.
در اتحادیه اروپا، لوکزامبورگ و ایرلند افزایش قابل توجه بیش از ۲۵ درصدی را ثبت کردند. از سوی دیگر، اسلوونی، فنلاند و قبرس، بیشترین کاهش قیمت را تجربه کردند که هر کدام بیش از ۹ درصد بود. این تغییرات نشان از پویایی و عدم ثبات در بازار انرژی اروپا دارد.
شوک قیمتی گاز در اروپا: سوئد گرانترین، گرجستان ارزانترین
سوئد با قبضهای نجومی گاز پیشتاز است
قیمت گاز طبیعی خانگی در نیمه اول سال ۲۰۲۵ در سراسر اروپا نیز تفاوتهای چشمگیری را نشان میدهد. سوئد با ۲۱.۳۰ یورو به ازای هر ۱۰۰ کیلووات ساعت، بالاترین قیمت را ثبت کرده و پس از آن هلند (۱۶.۲ یورو) و دانمارک (۱۳.۱ یورو) قرار گرفتهاند. میانگین اتحادیه اروپا در این بخش ۱۱.۴ یورو بوده است.
در مقابل، مجارستان (۳.۰۷ یورو)، کرواسی (۴.۶۱ یورو) و رومانی (۵.۵۹ یورو)، پایینترین قیمتها را در اتحادیه اروپا داشتند. با احتساب سایر کشورهایی که دادههای آنها در دسترس است، گرجستان با تنها ۱.۷ یورو، ارزانترین قیمت گاز طبیعی را داشته و پس از آن ترکیه با ۲.۱ یورو قرار گرفته است.
مقایسه قیمت گاز در اقتصادهای بزرگ اتحادیه اروپا
در میان بزرگترین اقتصادهای اتحادیه اروپا، فرانسه (۱۳ یورو) گرانترین کشور بوده و پس از آن ایتالیا (۱۲.۴ یورو) و آلمان (۱۲.۲ یورو) قرار گرفتهاند. اسپانیا با ۸.۶ یورو، ارزانترین قیمت را در میان این چهار کشور بزرگ داشت.
به گفته کارشناسان VaasaETT که دادههای آنها توسط اوکی صنعت بررسی شده است، استراتژیهای مختلف خرید و قیمتگذاری، سطوح ذخیرهسازی، دما و شرایط آب و هوایی، ارتباط با سایر بازارها، یارانههای متقابل و ترکیب تعرفهها، نقش مهمی در تفاوتهای قیمت گاز دارند.
چرا اروپا با این حجم از گرانی انرژی دست و پنجه نرم میکند؟
این نوسانات و گرانیهای بیسابقه در بازار انرژی اروپا تنها حاصل یک عامل نیست، بلکه ترکیبی از عوامل متعدد دست به دست هم دادهاند تا این شرایط را رقم بزنند. جنگ اوکراین با قطع یا کاهش عرضه گاز از روسیه، شوک بزرگی به بازار وارد کرده است. علاوه بر این، هر کشور اروپایی دارای سبد انرژی ملی متفاوتی است؛ برخی به انرژی هستهای، برخی به سوختهای فسیلی و برخی دیگر به انرژیهای تجدیدپذیر وابسته هستند. این وابستگیها، در کنار سیاستهای ملی متفاوت در زمینه یارانهها و تعرفهها، منجر به قیمتهای نهایی کاملاً متفاوتی برای مصرفکننده میشود. سطوح ذخیرهسازی گاز، شرایط آب و هوایی و حتی ارتباط با بازارهای انرژی همسایه نیز از دیگر عوامل تأثیرگذار هستند.
نتیجهگیری:
بحران انرژی در اروپا، واقعیتی تلخ است که از ترکیه ارزان تا آلمان گران، و از گرجستان کمهزینه تا سوئد پرخرج، سایه افکنده است. این تفاوتها ریشه در پیچیدگیهای ژئوپلیتیکی، اقتصادی و سیاستگذاریهای داخلی هر کشور دارد. درک این پویاییها برای هر شهروند، صنعتگر و تصمیمگیرنده حیاتی است تا بتوانند در مقابل موج گرانیها تاب آورند و راهکارهای بهینهسازی مصرف را به کار گیرند. امشب، به ساختار قبض انرژی خود دقت کنید و ببینید چگونه میتوانید با بهینهسازی مصرف، در این نبرد نوسانات قیمتی سربلند بیرون بیایید. فردا نتیجهاش را بررسی کنید و با اوکی صنعت همراه باشید تا از آخرین تحولات بازار انرژی آگاه بمانید.
لینکهای مهم اوکی صنعت