تصور کنید در اوج سرمای زمستان، دغدغه تامین گاز یا در تابستان، چالش محدودیت برق، چرخهای بزرگترین کارخانههای مس کشور را از حرکت باز دارد. این سناریو، یک کابوس دور از ذهن نیست، بلکه واقعیتی است که سالهاست صنایع بزرگ ایران، بهویژه صنعت مس، با آن دستوپنجه نرم میکنند. ناترازی در تأمین انرژی، خصوصاً در فصول سرد و گرم، یک تهدید جدی برای بهرهوری، حفظ اشتغال و در نهایت، اقتصاد ملی است. بی شک، اگر فکری به حال این موضوع نشود، هزینههای متعددی از جمله کاهش بهرهوری و در نهایت تعدیل نیروی کار را به همراه دارد که در نهایت اقتصاد کشور متحمل این چالش میشود. این گزارش از اوکی صنعت، به بررسی عمیق ابعاد این تهدید و راهبردهای پیشگیرانه شرکت ملی صنایع مس ایران میپردازد. با خواندن این خبر، شما درک عمیقی از چالش ناترازی انرژی در بخش مس خواهید داشت و خواهید آموخت که چگونه این صنعت حیاتی با سرمایهگذاریهای عظیم در انرژیهای تجدیدپذیر، مسیر بقا و توسعه خود را تضمین میکند.
ناترازی انرژی: تهدید سهگانه برق، گاز و گازوئیل برای صنایع مس
بر اساس گزارشهای فنی و بررسی وضعیت انرژی کشور که از سال ۱۳۹۹ توسط متولیان صنعتی مورد رصد قرار گرفته، مشخص شد که اعمال محدودیتهای تأمین برق و گاز برای صنایع بزرگ اجتنابناپذیر است. در واکنش به این پیشبینیها، شرکت ملی صنایع مس ایران، حرکت به سوی توسعه و بهرهمندی از انرژیهای تجدیدپذیر و تنوع بخشی به سبد تأمین انرژی الکتریکی را در دستور کار قرار داد.
گذر صنعت مس از سایه محدودیتها با خورشید
محمد جواد احمد بیگی، مدیر امور انرژی و تامین منابع شرکت ملی صنایع مس ایران، در گفتوگو با اوکی صنعت به تشریح اقدامات این شرکت برای مقابله با چالش انرژی پرداخت. وی اعلام کرد که از تابستان ۱۴۰۳، دو نیروگاه خورشیدی با مجموع ظرفیت ۳۰ مگاوات واقع در شهر بابک استان کرمان به بهرهبرداری رسیده است.
این تازه آغاز راه است. در حال حاضر، احداث سه نیروگاه خورشیدی دیگر با ظرفیت مجموع ۳۰۰ مگاوات در استانهای کرمان و آذربایجان شرقی برای تامین برق مورد نیاز کارخانجات فعلی در دست ساخت است. هدفگذاری شرکت برای افق ۱۴۱۰، احداث ۱۰۰۰ مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر به عنوان بخشی کلیدی از سبد تأمین انرژی الکتریکی است. این اقدامات، نشاندهنده تعهد صنعت مس به پایداری و تابآوری در برابر ناترازی انرژی است.
موانع توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و ریسک پنهان گازوئیل
علیرغم عزم راسخ برای توسعه، مسیر احداث نیروگاههای خورشیدی در کشور همچنان ناهموار است. مدیر امور انرژی و تامین منابع شرکت ملی صنایع مس ایران، مهمترین چالشهای توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر بزرگ مقیاس را در موارد زیر خلاصه کرد:
- بوروکراسی و مجوزها: اخذ مجوزها از سازمانهای متعدد.
- تامین مالی و ارزی: مشکلاتی نظیر ثبت سفارش، تخصیص ارز و تامین مالی.
- موانع طبیعی و حقوقی: وجود عوارض طبیعی و متاسفانه موضوع معارضین مختلف در فرآیند تملک زمین.
ریسک ناترازی گازوئیل و راهکار توسعه هوشمند
فراتر از تهدیدهای سنتی برق و گاز، ریسک ناترازی تأمین گازوئیل نیز به عنوان یک مخاطره جدی مطرح شده است که میتواند در آینده نزدیک، ریسکهای بالاتری را به صنایع تحمیل کند. گازوئیل نقشی حیاتی در فرآیندهای معدنکاری (مانند فعالیت دامپتراکها) ایفا میکند.
برای مقابله با این تهدید، پروژه «انتقال و جابهجایی مواد معدنی و باطله توسط سیستم به جای دامپتراک» (IPCC) تعریف شده است. این پروژه با رویکرد بهینهسازی مصرف گازوئیل و تمرکز بر توسعه معدنکاری هوشمند، به دنبال به حداقل رساندن جابهجاییها و مدیریت مصرف سوخت است.
راهکارهای عملیاتی: سبد متنوع تامین انرژی و کاهش ردپای کربن
صنعت مس ایران، همانند سایر بخشها، با چالش تأمین انرژی مواجه است؛ اما توانسته است با برنامهریزیهای دقیق، سبد تأمین انرژی خود را متنوع کند. در حال حاضر، این سبد شامل ۳۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی، ۱۲۵ مگاوات نیروگاه گازی و حدود ۲۰ مگاوات نیروگاه بازیاب حرارتی است. علاوه بر تولید داخلی، شرکت از طریق سایر روشها در بازار برق، شامل خرید از بورس انرژی و عقد قراردادهای خرید دوجانبه برق نیز اقدام به تأمین انرژی الکتریکی مورد نیاز میکند.
همچنین، طبق برنامهریزیها، قرار است در آینده نزدیک سه نیروگاه ۱۰۰ مگاواتی خورشیدی ذیل «ماده ۴ قانون مانع زدایی از توسعه صنعت برق» به بهرهبرداری برسد. این اقدامات نه تنها در جهت بهبود شرایط انرژی کشور است، بلکه گامی بزرگ برای حفاظت از محیط زیست و کاهش ردپای کربن صنعت مس محسوب میشود.
اولویتهای کلان برای عبور از بحران انرژی
برای گذر کامل از بحران انرژی، اقدامات کلان و ساختاری از سوی تصمیمگیران ضروری است. مدیر امور انرژی شرکت ملی صنایع مس ایران، راهکارهای اصلی برای حمایت از توسعه پایدار انرژی را به شرح زیر برشمرد:
- تنوع بخشی به سبد تامین انرژی و افزایش طرحهای حمایتی در بخش تولیدات پراکنده برق.
- توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر و رفع موانع موجود در خصوص احداث و صادرات برق تجدیدپذیر به منظور تشویق سرمایهگذاران.
- رفع انحصار واردات تجهیزات نیروگاهی.
- تقویت سازمان تازه تاسیس بهینهسازی و مدیریت انرژی به عنوان تنها مرجع رسمی، مستقل و تصمیمساز در حوزه کلان انرژی کشور.
این مسئله نه تنها یک چالش، بلکه فرصتی برای تحول است. شرکت ملی صنایع مس ایران در تلاش است تا با حمایت از توسعه زیرساختهای انرژی، اقتصاد ملی را تقویت کند. برای کسب اطلاعات بیشتر از آخرین تحولات صنعتی، به اوکی صنعت مراجعه کنید. پیشنهاد اوکی صنعت این است که امشب یکی از اقدامات حمایتی (مانند لزوم رفع انحصار واردات تجهیزات) که در این خبر مطرح شد را به عنوان یک مطالبه عمومی در فضای کار و صنعت خود ترویج دهید و فردا اثر آن را در بهبود فضای کسبوکار مشاهده کنید.
لینکهای مهم اوکی صنعت