تصور کنید محصولی را با هزاران دشواری، نوسانات قیمت مواد اولیه و چالشهای لجستیکی تولید کرده و به بازارهای جهانی صادر میکنید، اما درست در لحظهای که باید ثمره تلاش خود را بچینید، دیواری بلند به نام قوانین سختگیرانه تعهدات ارزی سد راه شما میشود. این توصیف حال و روز صادرکنندگان صنایع غذایی کشور است که این روزها با مشکل بازگشت ارز دست و پنجه نرم میکنند. ما در اوکی صنعت بهخوبی میدانیم که صادرکننده نه تنها سرباز جبهه اقتصادی، بلکه پیشران توسعه صنعتی است و هرگونه فشار غیرکارشناسی بر این بخش، کل زنجیره تامین مواد غذایی را تحت تاثیر قرار میدهد. با خواندن این خبر، شما درک عمیقی از ابعاد بحران بازگشت ارز خواهید داشت و یاد میگیرید که چگونه این فشارها ساختار صادراتی کشور را تهدید میکند.
ریشههای بحران بازگشت ارز در صنایع غذایی
طبق بررسیهای تخصصی اوکی صنعت، اصلیترین گره در مسیر فعالیت صادرکنندگان، فاصله معنادار میان نرخ ارز در بازار آزاد و نرخ سامانه نیما است. صادرکنندگان محصولات غذایی ناچارند نهادههای تولیدی خود را با نرخ آزاد یا نزدیک به آن تهیه کنند، اما هنگام بازگشت ارز، ملزم به عرضه آن با قیمتی بسیار پایینتر هستند. این ناترازی، عملاً حاشیه سود این صنعت حساس را به صفر نزدیک کرده است.
شکاف قیمتی و کاهش قدرت رقابت پذیری
زمانی که صادرکننده مجبور میشود ارز حاصل از صادرات را با نرخ دستوری واگذار کند، توان رقابتی خود را در بازارهای منطقهای مانند عراق و افغانستان از دست میدهد. رقبای منطقهای با هزینههای ثابت و حمایتهای دولتی، بازارها را تصاحب میکنند، در حالی که صادرکنندگان محصولات غذایی ایران درگیر پیچ و خمهای اداری برای رفع تعهد ارزی هستند.
پیامدهای فشار بر صادرکنندگان محصولات غذایی
استمرار این وضعیت تنها به کاهش آمار صادرات ختم نمیشود. یکی از خطرات جدی، خروج صادرکنندگان شناسنامهدار و باسابقه از چرخه تجارت بینالملل است. وقتی مسیر قانونی برای صادرکننده هزینهزا باشد، بستر برای رشد تجارتهای غیررسمی فراهم میشود که در بلندمدت به برند ملی محصولات غذایی ایران آسیب میزند.
توقف چرخهای صنایع تبدیلی و ارزآوری
صنایع غذایی به دلیل ماهیت فسادپذیری مواد اولیه، نیاز به سرعت عمل بالا در صادرات و بازگشت نقدینگی دارند. هرگونه اختلال در روند بازگشت ارز، موجب انباشت محصولات در انبارها و کاهش نقدینگی واحدهای تولیدی میشود. طبق گزارشهای میدانی خبرنگار اوکی صنعت، بسیاری از واحدهای کوچک و متوسط اکنون در آستانه تعطیلی قرار گرفتهاند.
راهکارهای پیشنهادی برای برونرفت از بنبست ارزی
کارشناسان در گفتگو با اوکی صنعت معتقدند که ایجاد تسهیلات ویژه برای صادرکنندگان محصولات کشاورزی و غذایی، مانند امکان واردات مواد اولیه در ازای صادرات (تهاتر)، میتواند بخشی از این فشار را کاهش دهد. همچنین، تکنرخی شدن ارز یا حداقل نزدیک شدن نرخ نیما به بازار توافقی، انگیزههای صادراتی را دوباره زنده خواهد کرد.
نتیجهگیری و نگاهی به آینده
به طور خلاصه، مشکل بازگشت ارز به یک مانع بزرگ برای صادرکنندگان محصولات غذایی تبدیل شده که در صورت عدم اصلاح سیاستهای بانکی، میتواند منجر به از دست رفتن بازارهای هدف استراتژیک شود. صادرکنندگان نیازمند ثبات و پیشبینیپذیری در قوانین هستند تا بتوانند برای قراردادهای بلندمدت بینالمللی برنامهریزی کنند.
پیشنهاد کاربردی: امشب یکی از گلوگاههای هزینهای در فرآیند رفع تعهد ارزی خود را شناسایی کرده و فردا با مشاوران ارزی در مورد راهکارهای تهاتری یا استفاده از ظرفیتهای جدید سامانه معاملات ارزی رایزنی کنید تا راه تنفسی برای تجارت خود بیابید.
لینکهای مهم اوکی صنعت