تصور کنید هر روز صبح که پرده اتاق را کنار میزنید، آسمانی خاکستری و سنگین به شما خوشآمد بگوید؛ جایی که نفس کشیدن نه نشانه زندگی، بلکه تهدیدی خاموش برای سلامت ریههای فرزندانتان است. سالهاست که تردد میلیونها وسیله نقلیه فرسوده در خیابانها نهتنها هوای شهرها را به سم مبدل کرده، بلکه بنزین و سرمایههای ملی را در باکهای ناکارآمد خود دود میکند. مسئله استهلاک ناوگان، مصرف سرسامآور سوخت و آلایندگی مفرط، دغدغه تکتک شهروندان و فعالان صنعت است. با خواندن این خبر، شما درک عمیقی از تحولات اخیر حوزه اسقاط خودروهای فرسوده خواهید داشت و یاد میگیرید چگونه از این فرصتهای نوسازی و سیاستهای حمایتی در زندگی و کسبوکار خود بهکار بگیرید.
آمار تکاندهنده: جهش بیسابقه در روند اسقاط خودروهای فرسوده
تهران – اوکی صنعت – معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در تازهترین گزارش خود، از آماری چشمگیر و تحولآفرین پرده برداشت. طبق اظهارات وی، از زمان تصویب قانون هوای پاک در سال ۱۳۹۶ تا سال ۱۴۰۲، طی یک دوره ششساله کمتر از ۲۰۰ هزار دستگاه خودروی ناکارآمد و دودزا از رده خارج شده بود؛ رقمی که تناسبی با حجم آلایندگی و خودروهای مستهلک کشور نداشت.
با این حال، در سایه بازنگری سیاستها و تسهیل فرآیندهای بازیافت و تخصیص گواهی اسقاط، این رقم در دو سال اخیر فعالیت دولت چهاردهم به حدود ۷۰۰ هزار دستگاه رسیده است؛ جهشی معنادار که از فعالسازی ظرفیتهای راکد مراکز بازیافت خودرو و گرهگشایی از چالشهای بوروکراتیک حکایت دارد.
نقش کلیدی قانون هوای پاک و الزامات اسقاط خودروهای فرسوده
قانون هوای پاک همواره به عنوان یکی از پیشرفتهترین اسناد بالادستی زیستمحیطی کشور شناخته میشود، اما سالها به دلیل کمبود منابع مالی و نبود سازوکارهای انگیزشی برای خودروسازان و مالکان، در مرحله اجرا کند پیش میرفت. تمرکز بر خروج خودروهای فرسوده یکی از ارکان حیاتی این قانون است که مستقیماً شاخصهای سلامت و بهرهوری انرژی را بهبود میبخشد.
مزایای مستقیم شتابگیری بازیافت خودروها:
- صرفهجویی عظیم در مصرف سوخت: کاهش مصرف روزانه چندین میلیون لیتر بنزین و گازوئیل با جایگزینی خودروهای نو و استاندارد.
- بهبود کیفیت هوای کلانشهرها: خروج عمده ذرات معلق (PM2.5) ناشی از احتراق ناقص پیشرانههای فرسوده.
- تزریق مواد اولیه به زنجیره فولاد و فلزات: بازیافت صدها هزار تن ضایعات فلزی باکیفیت و بازگشت آنها به چرخه تولید صنعتی.
توان افزایش تا ۲ برابر؛ فرصتی طلایی برای صنعت و متقاضیان نوسازی
نکته نویدبخش دیگر در این گزارش، وجود پتانسیل ارتقای فرآیند بازیافت تا ۲ برابر رقم فعلی (یعنی دستیابی به سقف ۱.۴ میلیون دستگاه) است. این ظرفیت، نویدی روشن برای مالکان خودروهای قدیمی و ناوگان عمومی فرسوده به شمار میرود تا بتوانند با استفاده از تسهیلات نوسازی، ارزش اسقاطی مناسب و معافیتهای وارداتی یا تولیدی، وسیله نقلیه خود را ارتقا دهند. صنایع خودروسازی و قطعهسازی نیز میتوانند با اتکا به تقاضای حاصل از این جایگزینی، خطوط تولید خود را با راندمان بالاتری فعال نگه دارند.
جمعبندی و نتیجهگیری
خروج نزدیک به ۷۰۰ هزار دستگاه و هدفگذاری برای دستیابی به ارقام بالاتر نشان میدهد که فرآیند اسقاط خودروهای فرسوده از لاک انفعال خارج شده و گام در مسیری هدفمند برای احیای هوای پاک و نوسازی زنجیره حملونقل گذاشته است. پیوند میان محیط زیست و کارآمدی اقتصادی بیش از هر زمان دیگری در این بخش نمایان شده است.
اگر شما یا مجموعهتان خودرو یا ناوگانی با عمر بالای استانداردهای مصوب در اختیار دارید، همین امروز آییننامهها و سامانههای صدور گواهی اسقاط را بررسی کرده و گام نخست را برای نوسازی و بهرهمندی از ارزش افزوده این فرآیند بردارید؛ آینده پاک از تصمیمات اجرایی امروز ما شکل میگیرد.
لینکهای مهم اوکی صنعت